Farm hữu cơ Việt Nam đầu tiên canh tác theo tiêu chuẩn hữu cơ "quốc tế" USDA & EU

25 tháng 05 2026

Nguyễn Quỳnh Anh

Không phải sản phẩm nào ghi “sạch”, “hữu cơ” hay “xuất khẩu” cũng được kiểm soát theo cùng một mức độ. Với định hướng xây dựng vùng nguyên liệu sạch dài hạn, Farm AnBiO Hòa Bình chọn canh tác theo tiêu chuẩn hữu cơ quốc tế Mỹ & Châu Âu – một hướng đi khó hơn, khắt khe hơn, nhưng minh bạch hơn từ gốc rễ.

1. Tiêu chuẩn hữu cơ quốc tế Mỹ & Châu Âu là gì?

Tiêu chuẩn hữu cơ Mỹ, thường được biết đến qua hệ USDA Organic/NOP, yêu cầu kiểm soát toàn bộ quá trình canh tác. Một trong những điều kiện quan trọng là đất trồng hữu cơ phải không sử dụng chất cấm trong ít nhất 3 năm trước thời điểm thu hoạch. Vùng trồng cũng cần có ranh giới và vùng đệm để hạn chế nguy cơ nhiễm chéo từ khu vực không hữu cơ xung quanh.

Tiêu chuẩn hữu cơ Châu Âu cũng là một trong những hệ tiêu chuẩn có độ phủ lớn. EU hiện có 27 quốc gia thành viên, và đến năm 2023, diện tích đất nông nghiệp hữu cơ tại EU chiếm khoảng 10,8% tổng diện tích đất nông nghiệp; mục tiêu của EU là đạt ít nhất 25% đất nông nghiệp hữu cơ vào năm 2030.

Trên thế giới, nông nghiệp hữu cơ đang được thực hành tại 188 quốc gia, với hơn 96 triệu ha đất nông nghiệp hữu cơ và khoảng 4,5 triệu nông dân hữu cơ theo thống kê FiBL/IFOAM năm 2024.

Điều đó cho thấy hữu cơ quốc tế không chỉ là một “tem nhãn đẹp”, mà là hệ tiêu chuẩn được nhiều thị trường lớn lựa chọn để kiểm soát sản phẩm từ vùng trồng đến thành phẩm.

Farm AnBiO tại Hòa Bình

2. Khác biệt cơ bản với tiêu chuẩn hữu cơ Việt Nam

Tại Việt Nam, TCVN 11041 là bộ tiêu chuẩn quốc gia về nông nghiệp hữu cơ. Với trồng trọt hữu cơ, TCVN 11041-2:2017 có quy định về đất, nước, giống, phân bón, quản lý dịch hại, thu hoạch, sơ chế, bảo quản và ghi chép hồ sơ.

Trong danh mục vật tư được phép sử dụng, tiêu chuẩn hữu cơ Việt Nam có thể chấp nhận một số nguồn vật liệu như phân động vật, phân khô, phân thải lỏng, nước tiểu, phân ủ compost, vật liệu thực vật… nếu đáp ứng điều kiện phù hợp và được sử dụng đúng quy định.

Điều này có nghĩa là trong một số hệ canh tác hữu cơ tại Việt Nam, các loại như phân gà ủ, phân chuồng ủ, phân hữu cơ sản xuất trong nước hoặc phân hữu cơ có hàm lượng dinh dưỡng NPK có thể được xem xét sử dụng nếu nằm trong phạm vi cho phép và được kiểm soát.

Trong khi đó, tiêu chuẩn hữu cơ Mỹ & Châu Âu kiểm soát chặt hơn ở cách dùng vật tư đầu vào: dùng loại gì, nguồn gốc ở đâu, xử lý như thế nào, bón bao nhiêu, có ảnh hưởng đến đất – nước – cây trồng hay không.

Ví dụ, USDA quy định compost từ vật liệu thực vật/động vật cần có tỷ lệ C:N ban đầu từ 25:1 đến 40:1, duy trì nhiệt độ 131°F–170°F trong 3 ngày với hệ thống ủ tĩnh/thùng kín hoặc 15 ngày với hệ thống ủ luống và phải đảo tối thiểu 5 lần.

Với phân chuồng chưa ủ đúng chuẩn, USDA còn quy định thời gian cách ly trước thu hoạch: tối thiểu 120 ngày nếu phần ăn được tiếp xúc với đất, hoặc 90 ngày với các cây khác.

Nói ngắn gọn: tiêu chuẩn hữu cơ Việt Nam có hệ quy định riêng và có danh mục vật tư được phép; còn tiêu chuẩn Mỹ & Châu Âu kiểm soát khắt khe hơn ở mức hệ thống, từ đất – nước – vùng đệm – vật tư đầu vào – quy trình canh tác – hồ sơ ghi chép – sản phẩm cuối.

3. Vì sao AnBiO chọn con đường khó hơn?

Farm AnBiO chọn canh tác theo tiêu chuẩn hữu cơ Mỹ & Châu Âu vì AnBiO muốn xây dựng nguồn hoa quả không chỉ “sạch” bằng lời nói, mà minh bạch ngay từ vùng trồng.

Từ năm 2022, AnBiO đã đầu tư gần 8ha đất nông nghiệp tại Hòa Bình để chủ động nguồn nguyên liệu sạch trong tương lai. Khu đất từng là vùng trồng keo lâu năm và có thời gian bỏ hoang, sau đó được AnBiO cải tạo, làm sạch đất và xây dựng vùng trồng theo hướng hữu cơ.

Tháng 11/2024, Farm AnBiO đã được đánh giá lần 1 về vùng trồng: đất, nước, không khí, vị trí khu vực canh tác và điều kiện môi trường xung quanh.

Sau đó, farm tiếp tục được đánh giá về chất lượng cây trồng, vùng trồng và quy trình canh tác vào T12/2025 theo tiêu chuẩn hữu cơ Mỹ & Châu Âu.

Chanh dây hữu cơ AnBiO

Con đường này khó hơn vì farm phải kiểm soát nhiều hơn:

Đất phải đủ điều kiện.
Nguồn nước phải được kiểm tra.
Vùng trồng phải hạn chế nguy cơ nhiễm chéo.
Vật tư đầu vào không được dùng tùy ý.
Quy trình chăm sóc phải được ghi chép, quản lý và giám sát.
Sản phẩm trước khi ra thị trường phải được kiểm nghiệm và tuyển chọn kỹ.

Với AnBiO, hữu cơ không chỉ là một chứng nhận. Hữu cơ là cả một hệ thống: từ đất, nước, vùng trồng, cách chăm cây, vật tư đầu vào, kiểm nghiệm sản phẩm đến đánh giá độc lập.

Farm AnBiO Hòa Bình - Tiên phong canh tác theo tiêu chuẩn hữu cơ quốc tế Mỹ & Châu Âu – khó hơn, khắt khe hơn, nhưng minh bạch và bền vững hơn từ gốc rễ.